Fahrenheit 451: Libros de filosofía en galego

No 3º trimestre do curso pasado os grupos de 1º de bacharelato fixeron unha actividade conxunta para aprender a buscar versións galegas dos libros do itinerario lector da materia. Como parte do traballo fixéronse tres murais, que podedes ver en detalle picando nas fotos (Ctrl. + Click aquí para abrir sen saír do blog):

Xiana Roza, de 1º Bacharelato Humanístico, resume a actividade:

Estes murais baséanse na idea que quere mostrar a novela Fahrenheit 451. Nela vese con toda claridade como hai certos libros reprimidos nas linguas. Un exemplo de represión é que case todas as obras referidas á filosofía atópanse en alemán, grego, castelán, francés... ata agora case nunca se atopaban en galego.

Na novela de Ray Bradbury as temperaturas son símbolos que representan as actitudes. Hai un lume que queima, o dos incendios e as piras de libros, e un lume que quenta, o da fogueira onde se reúnen e charlan os homes-libro (e mulleres!). A auga (as bágoas, a chuvia, o río...) representa o renacer, o cambio nas actitudes.

Non todos os libros que queremos ler os atopamos en galego. A maioría soen estar só noutros idiomas. A estes libros chamámolos “libros queimados”, e un exemplo é O mundo de Sofía. Polo contrario, os libros que se poden atopar na nosa lingua chamámolos “libros salvados”, como A revolta dos animais e o propio Fahrenheit 451.

A pesar da imposición doutros idiomas, os “libros salvados” son cada vez máis porque se editan e, sobre todo, escríbense! máis libros de filosofía en galego, e isto é porque a xente anímase a compralos, pedilos, preguntar por eles... Dous exemplos son Aristóteles, o mestre dos que saben, de Alfredo Marcos, e Historias da filosofía, de Marcelino Agís.

O río, como en Fahrenheit 451, representa os cambios de actitude das persoas que traballan para que haxa máis obras no noso idioma, polo cal o mellor que se pode facer é seguir insistindo nisto para difundir máis o galego.


1. O traballo en clase: como saber se un libro está editado en galego

Comezamos traballando en clase con este titorial:

2. A confección dos murais

Despois buscamos cada quen un exemplo de libro queimado e outro de libro salvado, preguntando nas librerías por títulos en galego ou buscando na base de datos do ISBN, e pensamos unha proposta de cambio de actitude para que a sociedade perciba a nosa inquedanza pola publicación no noso idioma.

Dámoslles voltas ás primeiras ideas. Facemos os primeiros bocetos e as primeiras probas...

...pintamos os murais...

...e, para rematar, colgámolos no corredor e pegamos os libros e consellos.

Catro exemplos de propostas de cambios de actitude:

Interesarnos por se o libro que queremos está en galego.
Aínda que o libro non estea en galego podemos pedilo igual porque se o pide moita xente ao mellor acábano traducindo.
Mellor promoción dos autores galegos.
Maior preocupación das editoriais por facer traducións.


Feliz Día das Letras Galegas!

Saúdo

Comezamos este blog do Departamento de Filosofía do Instituto Pedro Floriani de Redondela coa ilusión de que poida ser útil para axudarvos nas materias e para dar un espazo a temas, opinións e argumentos que non queremos que queden só ámbito da clase.

Algúns posts con data anterior a este saúdo están tomados do blog da Biblioteca, Bibliofloriani, onde se publicaron orixinalmente.

Recibide un saúdo neste novo curso 2011-12 e a nosa oferta de traballarmos xuntos para aproveitar o tempo que imos compartir.

Visita á igrexa de Redondela e Casa da República

O xoves, 26 o grupo de 2º ESO saímos polas rúas da nosa vila como parte do traballo da 3ª avaliación que empezáramos co comentario da película O labirinto do fauno: A lexitimación do poder. Queremos ver como está presente aos nosos ollos a memoria do que sucedeu nos tempos (xa non tan recentes) da República, a guerra civil e o franquismo, pero tamén como esa memoria se cambiou e se adaptou para desfigurar os feitos históricos. Para enterármonos do que pasou non abonda con que miremos o que temos diante; temos que interpretar os símbolos que dialogan na pedra e preguntármonos onde se agocha o que non está á vista.

A igrexa de Redondela
Imos paseando baixo o sol. O día está precioso pero un pouco quente de máis para camiñar. Chegamos á igrexa de Redondela.

Despois de sacarmos unhas fotos charlamos sobre os nomes que hai escritos na parede. De quen son? Buscamos os nosos apelidos: moitos temos aí algún parente.
Os nomes son os dos mortos na guerra civil no bando franquista. Están ao lado do de José Antonio Primo de Ribera, co saúdo falanxista (PRESENTES!).
Pero o bando franquista foi o que se amotinou contra o poder lexítimo da República proclamada democraticamente. Quere isto dicir que os que aquí están nomeados son traidores? Non necesariamente: a situación foi moi complicada e moitas persoas non loitaron no bando que representaba o seu xeito de pensar.
E os mortos da República? Esta é outra historia. Os (e As) que morreron na guerra están enterradas/os en fosas comúns... pero houbo moita xente represaliada, paseada (xa estudamos estas expresións en clase) que non foron enterradas sequera. Quedaron polas beiras dos camiños e algúns dos seus nomes aínda figuran nos libros dos xulgados como acusadas/os e condeadas/os... por TRAIZÓN! Esta mentira converteuse en historia. E non haberá ninguén que a denuncie e a corrixa?
Falamos doutras igrexas da vila. Tamén nelas hai nomes de mortos do bando franquista. Que partido tomou o clero en todos estes sucesos? Por que? Segue a Igrexa mantendo a mesma posición, despois de tantos anos?

A casa da República
En Redondela hai un colectivo republicano moi activo que ten un local nas vivendas do concello xunto ao conservatorio. Imos aló, outra vez baixo o sol.

Novamente hai moitos símbolos que discuten entre si e contan historias a quen saben entendelos:

A bandeira republicana
Unha cruz gammada
Sobre a cruz, un círculo que representa un punto de mira dun arma
O xugo e as frechas, e por riba un sinal de dirección prohibida
Letras tachadas, ameazas de morte...

Cando é lexítimo o poder? Lembramos algunhas condicións das que vimos no libro de texto:

Elección democrática en liberdade
Separación de poderes (lexislativo, executivo, xudicial)
Respecto aos dereitos humanos...

Volvemos ao noso centro coa idea de que hai que saber, hai que falar. Aínda que nós non falemos, as pedras falan. Hai que saber a verdade, hai que dialogar, hai que construír o futuro en paz, diálogando, falando sen medo de todas as cousas.

 

 

O labirinto do fauno - 2º ESO 2010-11

Comentario gráfico dun texto fílmico

O traballo da terceira avaliación en 2º ESO é un Comentario de Texto moi especial porque o texto é unha película, O labirinto do Fauno, de Guillermo del Toro, e o comentario está feito mediante debuxos.
Do mesmo xeito que un comentario de texto ten dous elementos fundamentais, os termos e as ideas, nós tomamos en consideración dous elementos: os persoaxes e os símbolos.
 

Con todo isto queremos chegar tamén a unha comprensión profunda do franquismo: a proclamación da república, a sublevación militar, a guerra e a posguerra... e finalmente a restauración da democracia.
Preguntámonos: Está xa todo o problema superado ou quedan aínda feridas por curar? Todo isto continuará cunha reflexión sobre a lexitimidade do poder e as formas de goberno máis xustas, como veremos na visita á igrexa de Redondela e Casa da República.